21 lipca br. Rada Europejska uzgodniła Plan odbudowy dla Europy (Next generation EU) oraz Wieloletnie Ramy Finansowe na lata 2021–2027, aby przeciwdziałać negatywnym skutkom gospodarczym wywołanym pandemią COVID-19, wyjść z kryzysu i odbudowywać gospodarkę europejską. Plan będzie realizowany m.in. poprzez Europejski Instrument na Rzecz Odbudowy i Zwiększenia Odporności (Recovery and Resilience Facility – RRF). Polska może liczyć na ok 23,1 mld EUR dotacji oraz ok 34,2 mld EUR w ramach pożyczek. Podstawą uzyskania wsparcia z tych pieniędzy jest przedstawienie Komisji Europejskiej Krajowego Planu Odbudowy (KPO), za przygotowanie którego odpowiada Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR). Rząd RP planuje przedłożyć KE jego pierwszy projekt do końca grudnia br.

Ministerstwo rozpoczęło proces identyfikacji projektów inwestycyjnych i projektów reform, które mogłyby ubiegać się o dofinansowanie w ramach KPO. Według informacji Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, projekty te winny łagodzić skutki COVID-19, wzmacniać odporność gospodarki i potencjał wzrostu gospodarczego, w szczególności jego trwałość, tworzenie miejsc pracy, wspierać zmiany w kierunku tzw. zielonej gospodarki oraz rozwijać cyfryzację gospodarki i społeczeństwa. Ponadto projekty powinny odpowiadać wymogom stawianym w projektach rozporządzeń unijnych, być gotowe do szybkiego uruchomienia, a także wykonalne. Wobec powyższego Zarząd Województwa zwrócił się do prezydentów miast oraz starostów o aktywne włączenie się w proces identyfikacji projektów do sfinansowania w ramach KPO poprzez przygotowanie fiszek projektowych. Nadesłane zgłoszenia oraz własne propozycje Samorządu Województwa zaowocowały 165 fiszkami projektowymi na łączną kwotę przekraczającą 12,2 mld PLN.

Projekty te zostały zweryfikowane pod kątem ich ponadlokalnego charakteru, odpowiedzi na wyzwania zidentyfikowane w ramach Zaleceń Rady dla państw członkowskich (Country Specific Recommendations – CSRs) z lat 2019 i 2020 lub innych dokumentach przyjętych przez KE w ramach semestru europejskiego oraz wykonalności projektu, tzn. czy jest możliwy do zrealizowania w latach 2020-2026 a także pod kątem powtarzalności działań w zgłoszonych propozycjach.

Po dokonaniu wstępnej weryfikacji nadesłanych fiszek projektowych Zarząd Województwa zarekomendował listę projektów z poziomu regionalnego do realizacji w ramach Krajowego Planu Odbudowy (zobacz tutaj). Obejmuje ona:

1) przedsięwzięcia o ponadlokalnym charakterze i największej skali oddziaływania,

2) szersze koncepcje/przedsięwzięcia rozwojowe o ponadlokalnym zasięgu, na które składają się złożone propozycje inwestycji o podobnym charakterze, ale często rozdrobnionych lub wykazujących zasięg lokalny. Połączone w wiązki projektów będą lepiej odpowiadały na założenia KPO.

Wypełnione dla nich fiszki zostały przesłane do MFiPR. W następnej kolejności będą podlegały weryfikacji przez grupy robocze powołane decyzją Przewodniczącego Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszy Unii Europejskiej. Ocenią one projekty inwestycyjne i projekty wprowadzające reformy w określonych dziedzinach oraz spójność projektów KPO z projektami polityki spójności planowanymi do wykonania w perspektywie finansowej 2021-2027. W pracach będą brały udział właściwe resorty ze względu na ww. tematykę oraz przedstawiciele urzędów marszałkowskich przy wsparciu ekspertów zewnętrznych.

Zakłada się, że wybór projektów odbędzie się w dwóch etapach. W pierwszym zostanie dokonana preselekcja na podstawie przesłanych fiszek projektowych, które zawierają dość ogólne informacje. Koncepcje projektowe, które zostaną zakwalifikowane do drugiego etapu będą musiały zostać uzupełnione o szczegółowe dane, w szczególności w zakresie gotowości projektu do realizacji. Następnie zostaną one poddane ostatecznej weryfikacji w oparciu o kryteria ramowe, strategiczne i tematyczne, nad kształtem których trwają jeszcze prace na poziomie ww. grup roboczych.